Konu: MFJ 269 Xs işareti

[TA5DC]

MFJ 269 anten analyzerle yapılmış 1/4 balun.Burda ekranda gözüken Xs değeri neyi ifade eder.Bilen arkadaşlar yardım cı olursa memnun olurum.73s

[TA1PB_SK]

Rs antene yük...Xs reaktans...anlamı taşır.
Reaktansta endüktif reaktans ve kapasitif reaktans olmak üzere iki farklı unsur vardır. Frekans arttıkça indüktif reaktans artar, kapasitif reaktans azalır. Xs 0 olduğu durumda rezonans frekansı dediğimiz noktayı bulmuş oluruz..Ben bu şekilde biliyor ve kontrollerimde buna göre yorum yapıyorum....Yanlış olabilir....En doğrusunu ben bilirim iddiam yok....İlk resimdeki analiz sonuçları bana göre uygunluğa yakın...İkinci resimdeki sonuçlar tercih etmeyeceğim bir netice gösteriyor...şeklinde özetleyebilirim...İşin bilimsel boyutu mesleki eğitimini bu yönde yapmış olan arkadaşlarımızın işi...Ben sadece Rs 50 Xs 0 ideali olması gerek diye ifade edebilirim.Yanlış olabilir...Doğrusunu bilen arkadaşlarımız daha doyurucu bilgi vereceklerdir....73

[TA8AT]

İyi seneler hocam. XS: Reaktif yük empedensı

[TA8AT]

Mehmet Murat bey iletiyi yazarken aynı anda sizde yanıtlamışsınız kusura bakmayın.Bende 269 pro kullanıcısı olarak sizin gibi biliyorum. XS nin sıfıra yakın olması gerektiğini. İyi çalışmalar.

[TA1PB_SK]

Onur Bey ;
Benim halihazırda bu tarz bir müştemilatım yok..:))Sadece benzer araçları olan arkadaşlardan zaman zaman sardığım balunları test ederek üzerlerine şu balun en iyi şu frekansta işimi görür...Şuna sarım sayısını arttırmak gerek vb.notlar yazarak kullanmışlığım var...Dediğim gibi konunun çok tecrübelisi değilim....Bildiğimi sandıklarımsa Atila ve Veli'den aklımda kalanlar.....Sadece akımı gerilime göre öne alan yada geride bırakan bir değer ifade ettiğini x  0dan büyükse endüktif reaktans , x = 0 ise hiç reaktansı bulunmayan (rezonans frekansı), x  0 dan küçükse kapasitif reaktans sözkonusudur kadarlık teorik bilgiye sahibim... Pratiğe döktüğüm kadarki kısım yukarıda ifade ettiğim kadarıyla sınırlıdır...Yani ben sardım oldu sende sar demeyecek kadar bilgim var diyebilirim.....Saygılarımla...73

[TA8E]

Değerli Arkadaşlarım,
Öncelikle hepinizin yeni yılını kutlarım. Bendeniz 269 kullanmıyorum fakat bir hususu dile getirmek gerekir. Arkadaşlarımın ilettiklerinin tamamına katılıyorum. Xs terimindeki X reaktans’ı ‘s’ ise Seri (Series) anlamındadır. Empedans terimi ise kompleks numaralarla ifade edilir ve bir Gerçek ( Direnç) ve birde Sanal (imaginary) ( endüktif veya kapasitif reaktans) değer barındırır. Eğer bir empedans değeri Z= 50+j50 ise 50 Ohm dirence 50 ohm endüktif reaktans seri bağlıdır. Tahmininiz üzere –j değeri ise kapasitif reaktansı temsil eder mesela Z=50-j50 50 ohm dirence 50 0hm kapasitif reaktans seridir. Eğer X=0 ise devredeki reaktanslar toplamı 0 dır. Yok demek değildir. Açalım, 50ohm endüktans 50 Ohm kapasitans ve 50 Ohm Direnç seri bağlı ise yani Z= 50+j50-j50 olur ve Z= 50 Ohm olur. benzer şekilde X=0 ise Yani ne kondansatör nede bobin var ise Z=50+j0-j0= 50 ohm olur.
Her seri devre bir paralel devre olarak ifade edilebilir. Belki seçenek olarak 269 size Xp Paralel seçeneğini veriyordur. Bu durumda ise R direncine paralel bağlı bir reaktans varmış gibi düşünmek gerekir. Her iki gösterimin duruma göre faydaları olabilir. Mesela SWR nizi minimum değere getirmek için antene seri kapasite bağlamak mı paralel bobin bağlamak mı gerek bulabilirsiniz (anten endüktif). Bu arada dikkat edilmesi gereken husus anten analizörü X değerini mutlak değer olarak veriyorsa ibrenin değişiminden endüktif veya kapasitif olduğuna bakarak karar vermek gerekir. Buda aslında TA1PB nin ifade ettiği gibi eğer X değeri frekans ile artıyorsa Endüktif azalıyorsa Kapasitiftir.
Beyin Jimnastiği: Z= 50+j50 olarak veriliyor ise Z= kaç Ohmdur? Aynı Z değerini tutturmak için 50R dirence kaç ohm Xp Paralel bağlanmalıdır?
73s DE TA8E

[TA5DC]

Bilgi paylaşımını esirgemeyen arkadaşlara teşekkur ederim.Bu konularda hiç bilgim olmamakla beraber Benim anladığım Xs değeri 0 a yakın olacak.Peki Bu Xs değeri 10 diyelim frekans 7060 Mhz.olsun. Aynı frekansta Xs 1 olan başka bir balun arasında çalışma olarak ne gibi fark olur.Rs 50 swr 1,1 ikisindede ama sadece XS değerleri farklı.
Soru 2:Kullandığımız toroidin çalışma frekansı üreten firma tarafından 3-10 Mhz.Arası diyor.Fakat bu toroidle yapılam çalışmalarda toroid sarımları artsada azaltsakda SWR 1,1 -1.3 arası,RS 48-54 Arası değişiyor.Fakat Xs değeri Devamlı 5 ve üzerinde Benim burda ne anlamam ve ne yapmam lazım.Şevket hocam formülü vermiş ma dediğim gibi bu konuda hiç altyapı yok.73s

[TA8E]

Değerli Arkadaşım,
Sorunları parçalara ayırarak gidelim.
1) Önce Bal-Un konusunda yazdıklarımı okuyunuz. Dikkatlice okuyunuz. Resimlerdeki yapmaya çalıştığınız Balun üzerinden konuşamaya başlayalım. 50-200 yani 1:4 Balun yapmaya çalışıyorsanız yan yana saracağınız Transmisyon Hattının empedansı 100 Ohm olmalı. Sizin probleminiz bu. Nasıl çözeceksiniz? Diğer yazımda söyledim. 1mm 2 adet emaye teli alın arasına 1mm misina koyun yaklaşık 1 cm aralıklarla kâğıt bantla yapıştırarak paralel hat elde edin. Eğer 269 hat empedansını gösteriyorsa kontrol edin 100 Ohm olmuş mu? Ya da giriş empedansını 100 ohm seç ( öyle bir seçenek varsa) hattın ucuna 100 ohm direnç bağla SWR’yi kontrol et. Her şey normalse SWR 1 olmalı. Bu dediklerimi yapınız ve 100 Ohm Hattı toroide sarınız. Tabii toroidin yarısına hattın bir kısmı öbür yarısına öbür kısmı. Gerekli bağlantıları yapıp çıkışına 200 ohm karbon direnç bağlayın SWR’yi kontrol edin.
2) Aslında 269 yanlışlığı söylüyor. Xs diyorki arkadaş sistemde bobin var! Ne etsen de bunu gideremiyorsun. Gidermek için bana seri kondansatör koy. Tamam, yaptık oldu diyelim. Unutmayın rezonans frekansından sapınca tekrar işler bozulur şimdi ne olacak. Ayarlı kondansatör koy ayarla her frekansta Hoops olmadı.. Ne yapacağız. Kabloları yan yana saracağına birbiri üzerine kıvıralım böylece hat arasına kapasite atmış oluruz olmaz mı? Olur tabii…. Zaten kıvrık telin empedansı daha fazla.. Denemesi bedava.. Ama önce dediğim gibi 100 ohm empedanslı kablo ile yapın. 73’s DE TA8E

 

[TA8E]

Resim göndermek problem oldu. Belki fikir verir.

[TA8A]

Murat Bey,

Şevket hocamın yazdıklarını şöyle tekrar edebilirim.

MFJ 269 ile iki test yapmışsınız. Birincisi 1.8 MHz. de, ikincisi ise 7.0 MHz. de. Her ikisinde de MFJ nin söylemek istediği şey aynı. MFJ sizin kurduğunuz sisteme bakınca aşağıdaki devreyi görüyor ve söylüyor. Yani seri olarak bir bobin ve ona seri olarak bağlı bir direnç.

Ben frekanslardaki Xs değerinden yola çıkarak bu bobinin 0.23 mikrohenri olduğunu hesapladım. Bu durum, aradaki balunun balun gibi değil, aynı zamanda bir de bobin gibi davranmasından kaynaklanıyor. Eğer Xs negatif olsaydı bobin değil, kondansatörden bahsedecektik. X = reaktans. Eğer pozitif ise endüktif reaktans, yok negatif ise kapasitif reaktans oluyor.

Sorunun önemli bir sebebi, toroid üzerine sardığınız hattın gerekli olan empedans değerinde olmamasından kaynaklanır. Bunun için http://www.telsizciler.org/index.php/topic,21267.0.html adresindeki mesajları okumanızı tavsiye ederim. Size gerekli olan 100 ohm empedansa sahip bir hat yapabilmek. Peki bu hattı nasıl yapabiliriz. Yine Şevket hocamın verdiği bir adres var. http://www.amanogawa.com/archive/TwoWire/TwoWire-2.html Bu sayfaya ulaşınca kullanacağınız tel kalınlığı ve aralıkla oynayarak 100 ohm empedansa sahip iki telli bir hat tasarlayabilirsiniz. Ben biraz oynayınca hava aralıklı olmak üzere 1.5 mm kalınlığında tel ve tel merkezlerinden olmak şartı ile 2.9 mm aralık bırakarak 100 ohm empedansa sahip bir hat tasarlayabildim. Sizin kullandığınız telin dışarısında plastik kaplama var. O plastiğin özelliklerini bilmek lazım. Ben hava aralıklı olarak düşünerek yukarıdaki hattı tasarladım.

Linkini verdiğim BİTLİK mesajları içerisinde TA1EH yüksel beyin eklediği bir resim var. Ben onu da aşağıda ekledim. Bu resim balunun ne iş yaptığını açıkça ortaya koyuyor. Aslında 1:4 (50 ohm/200 ohm) balun bir ucu paralel bağlanmış, diğer ucu ise seri bağlanmış transmisyon hattından başka bir şey değildir. Bize düşen işte bu aradaki transmisyon hattının empedansını doğru olarak ayarlayabilmek. Çünkü yaptığımız balun 1:4 olsa da, girişin ve çıkışın empedansı tamamen aradaki hattın empedansına bağlıdır. Siz aradaki hattı 50 ohm seçerseniz balununuz 25ohm/100 ohm dönüştürme yapar, 200 ohm seçerseniz 100ohm/400ohm dönüştürme yapar.Ama ikisi de 1:4 balundur.

Size bir deney önereceğim. Sizin balununuzda kullandığınız toroidin üzerine emaye tel ile değil CAT5 veya 6 kabloların içerisinden çıkan sarmal çiftleri kullanarak balun yapmaya çalışın ve onu MFJ ile ölçün. Çünkü CAT5-6 ethernet kablolarının içerisindeki sarmal çiftlerin empedansı yaklaşık 100 ohmdur. Yalnız burada dikkat edeceğiniz şey, aynı renk çiftini kullanın ve sarmalı ne açın, ne de daha çok sıkılaştırın. Yani her bir metredeki sarım sayısı sabit kalsın. Bu deney sonucunu bizimle paylaşırsanız memnun olurum.

İyi çalışmalar diliyorum.

73

Bilal Ekmekci, TA8A

[TA5DC]

Şevket hocam,Bilal bey bilgiler için çok teşekkur ederim.Bilal bey uygun bir zamanda dediğinizi yapıp paylaşacağım inşallah.73s

[TA1UH]

Aramızda network analizörü olanlar var... Hissediyorum.

73,

Çağlar

[TA3DJ]

Murat Bey Merhaba;
Üstadlar gerçekten çok değerli bilgiler vermiş, kitaplarda arasak bu tecrübe ve notları hiçbir yerde bulamayız ellerine sağlık. Ben birşeyi merak ettim, balunda neden NYAF kablo kullandınız ve toroidde sadece bir bölümle sararak bunu sonlardırdınız? Emaye tel ve toroidde eşit aralıklarla sarım ve dizilim ile yapacağınız çalışmanın daha sağlıklı netice vereceğine inanıyorum.

İyi çalışmalar ve kolaylıklar diliyorum.

[TA2FE]

Çaglar Bey Selamlar,

Hiç sesimi çıkarmamıştım. Nereden anladınız ?

Emin

[TA8A]

Belki TA2FE Emin amcam, TA8E Şevket hocamın yaptığı 1:4 balunun Network Analyzer ile yapılmış ölçümlerinin bir resmini yayınlar mı acaba?

73

Bilal Ekmekci, TA8A

[TA2FE]

Bilal Ağabey,

Vallahi Şevket hocamın Halil  Ustanın önündeki fotosu varda balun testi fotosu  yok .
Hani yayınlamayım onu . Sen anla heyecandan foto bile çekememişim .
Artık aleti Şevket hocama yollarım o bize çeker yollar.
Affınıza sığınıyorum . Darısı birdahakinin başına .
Emin

[TA5DC]

Şimdi sadece foto yukluyorum.Vaktim yok.Açıklamayı bilehare yapacağım.73s

[TA5DC]

Özhan bey NYAF kablo kullanmamın sebebi deneme amaçlıdır.Çünki bazı sitelerde o kabloytu kullandıklarını gördüm.

Bilal bey dediğiniz gibi CAT5 kabloyla sarımları yaptım.Hem artırdım hemde azalttım ama bir türlü istenen değerleri tutturamadım.Fotoğraf çekmeyi unuttum paylaşamıyorum.N YF kabloyl sarımları arttırdım ama onunlada istenen değerleri ulaşamdım.Şevket hocamın paylaşımından yola çıkarak 1.5 mm lik emaye teli 10 turdan sarımları arttırarak test ettim.21.tur sardığımda balundaki değerlerin istendiği şekilde olduğunu gördüm ve orda bıraktım.1.8-3.7ve 7 Mhz.deki sonuçlar resimdeki gibi.14 Mhz.de Xs 3 RS-51 SWR 1,2 oldu.28 Mhz.de Xs7 RS 50 SWR 1.3 Oldu.Zannedersem istenmeyecek bir durum değil.

Şimdi bir sorun dha olacak.Balunu yapıp SWR yi SWR metrede ölçtüğümde Rs ve Xs değerlerini göremiyoruz.SWR metreye göre sonuçlar tüm bantlarda gayet güzel.SWR 1.1 ve 1.5 arası.Bu balun yine çalışıyor.Fakat MFJ 269 yada başka bu tip ölçü aletleriyle ölçtüğümüzde RS ve Xs Değerlerine göre bunu ayarlıyoruz.Şimdi bu SWR metre ile Diğer ölçü aletlerinde yaptığımız balunlarda ve antenlerde çalışma bakımından nasıl bir fark olur.Balundaki yada antendeki Rs 50 Xs nin 0 olması diğer bu özellikleri bilmediğimiz arasında ne gibi bir fark var.

Konuyla ilgilenen arkadaşlara canigönülden teşekkur ederim.73s

[TA2VO]

Murat Bey selamlar,

Fotoğraflardan gördüğüm bir konuda uyarmak istiyorum . Balunları yada iletim hattı trafolarını ölçerken krokodil vs. kullanmayın ve ölçümlerinizi mümkün olan en kısa kablo ile direkt analizöre bağlıyarak yapın. Kablo boyu 1-2 cm'yi geçmesin.  Bu şekilde ölçüm yaptığınızda pek çok şeyin değiştiğini göreceksiniz. 73.

[TA8E]

Değerli Murat Kardeşim,
Fark şu. Birisi ben yaptım oldu. Diğeri ise yaptım oldu ama niye oldu ne oldu sorusuna verilmiş cevap olur. Birinde sadece taklit diğerinde ise düşünce olur.Biri Bilim diğeri Filim olur vs. Hemen söyliyeyim sadece bir işin çalışması olması değil Olmaması da bir veridir. Mesele doğru soruyu sormaktır.
Bu arada anten analizörün bağlı iken tellerin arasını açın kapayın ve dediğim gibi arasına 1mm misina koyun deneyin bakalım. Sonuçlara inanamıyacaksınız. Hem sardığınız Guenella tipimi yoksa Rutroff mu. Rutroff tel epedansına ve tellerin hemen biribirine enkısa yoldan bağlanmasını gerektirir. Bilginize. 73's DE TA8E