Konu: Türkiye'de Radyo Amatörlüğünün Tarihi ve Sosyolojisi

[TA1UH]

Değerli Arkadaşlar,

Büyük bir hevesle başladığım ama sürdüremediğim bir projem vardı: Türkiye’de amatör telsizciliği yakın tarihimiz içinde yerine oturtarak incelemek istiyordum. Bu çalışma amatör telsizciliğimizin kısa bir tarihçesi olacak, yanı sıra biraz sosyoloji, biraz da siyasetbilimi perspektiflerinden toplumumuza ilişkin çıkarımlar içerecekti. Başlığını da "Türkiye'de Radyo Amatörlüğünün Tarihi ve Sosyolojisi" olarak düşünmüştüm.

Bu amaçla “ilk kuşak Türk amatörler” diye nitelendirebileceğim ağabeylerimizle görüşmeler gerçekleştirmeye ve belge toplamaya başlamıştım. Ne yazık ki iş, ülke değişikliği gibi türlü nedenlerle proje belirli bir noktada rafa kalktı. Ne zaman aklıma gelse, “gelecek yıl tamamlarım” diye düşünüyordum.

Bu yılın başında bir de baktım ki aradan 10 yıldan fazla zaman geçmiş... Bu nedenle elimdeki malzemeyi ağır ağır da olsa paylaşmaya başlamaya karar verdim. Belki bir gün bu çalışmayı kafamdaki şekilde tamamlarım, ancak o güne kadar da topladıklarımın bilgisayarın belleğinde durmasının kimseye bir yararı yok...

Bu çerçevede, aşağıdaki bağlantıya tıklarsanız, sevgili Bilal Ekmekci ile 2011’de gerçekleştirdiğimiz söyleşiyi okuyabilirsiniz:
https://www.va2akg.com/2025/07/bilal-ekmekci-ta8a-ile-soylesi.html

Amatör telsizciliğe gönül vermişseniz ilginç bulacağınızı, keyif alacağınızı ve sonuna kadar okuyacağınızı düşünüyorum (belki de bir bardak çay eşliğinde). Bunun gibi başka söyleşiler de var, örneğin rahmetli Selim Canbeken ve Yaşar Göcet ile... onları da hazırladıkça web siteme koyacağım. Zaman buldukça belge incelemeleri de ekleyeceğim.

73

Caglar
TA1UH
VA2AKG
NM2Y

[TA1JA]

Merhaba,

baştan sona keyifle okudum.
Paylaşımınız için size ve Bilal Bey'e teşekkür ederim.

73

[TA1UH]

Merhabalar Murat Bey,

Zahmet edip okuduğunuz için ben teşekkür ederim. Zaman buldukça diğerlerini ekleyeceğim, umarım onlardan da keyif alırsınız.

73,

Çağlar

[TA5FA]

Film gibi,
Teşekkürler.

[TA1UH]

Mehmet Bey çok teşekkürler. Eldekileri düzenledikçe oraya koymaya devam edeceğim.

Bu arada bir de güncelleme yapayım. Bilal Ağabey daha önce aramaya fırsat bulamadığı bazı belgeleri de sağolsun tarayıp açıklamalarla beraber gönderdi, ben de bunları yazıya ekledim. "Sıkıyönetim kontrol damgalı QSL kart zarfı" gibi bazı tarihi belgeleri görmek isteyen arkadaşlar varsa, bakmalarını tavsiye ederim:

https://www.va2akg.com/2025/07/bilal-ekmekci-ta8a-ile-soylesi.html

Selam ve saygılarımla,

Çağlar

[TA7H]

Merhaba Ali Çağlar Bey,

Paylaşımınızı ilk gördüğümde büyük bir heyecan duydum. Bu konular üzerine bir süredir çalışmalar yürüten TC2E Contest takımımızdan TA2TEO Teoman Bey’e de hemen aktardım. İlgiyle dinledi, yazınızı inceledi ve ardından e-posta adresinizi kendisiyle paylaştım. Görüştüğünüz Zoom toplantısına da kısa süreliğine katılıp sizi dinleme fırsatı bulmuştum :)

Radyo amatörlüğüne lise 1. sınıfta başladım. Son 2 yıldır İstanbul’da yaşadığımdan bu yana, bu hobiye gönül vermiş değerli üstatlarımızı ziyaret etme şansım oldu. TA1AC Çetin Ağabey, TA2N Nursun Ağabey, TA1W Aykut Ağabey ve daha niceleri... Onlar geçmişe dair anılarını anlattıklarında gözlerim fal taşı gibi açılır, tüm detaylarını dikkatle dinler, adeta o anları birlikte yaşıyormuş gibi hissederdim. Yazınızı okurken de aynı duyguları yaşadım. Yazınızın sonunda ise içimden “Kim bilir elinde daha ne değerli yazılar vardır...” diye geçirdim.

Özellikle TA1W Aykut Ağabey’in kütüphanesini gördükten sonra yazılı ve basılı kaynakların ömürlük değerini daha derinden kavradım. Bu motivasyonla POTA (Parks on the Air) ve COTA (Castles on the Air) aktivitelerinin Türkiye’deki gelişim sürecini belgelemek adına iki ayrı dergi girişimim oldu. Amacım, gelecek nesillere bu faaliyetlerin nasıl ortaya çıktığını ve ülkemizdeki tarihini bırakmaktı. Sizin kitap yazma isteğinizi bu yüzden çok iyi anlıyorum.

Yazınızın sonunda QSL kartlara değindiğinizi gördüğümde heyecanım daha da arttı. Hemen tekrar web sitenizi ziyaret ettim. QSL kartlarına olan ilgim 2017 yılına dayanıyor ve o günden bu yana büyük bir koleksiyon oluşturdum. Hayalim ise sık sık dile getirdiğim gibi bir gün, mevcuttaki 80 bin+ QSL, yüzlerce yerli TA amatörlerine ait QSL kartlar ile QSL müzesi açmaktır.  Bilal Ağabey’in zarfını görünce de ister istemez “Kim bilir elinde daha neler vardır...” diye düşündüm :)

Yazılarınızın devamını merakla bekliyorum. Hele ki içlerinde QSL kartları geçiyorsa, emin olun en hevesli okuyucularınızdan biri ben olacağım.

Saygı ve selamlarımla,
73!

[TA1UH]

Furkan Merhaba,

Öncelikle bu geç yanıt için özür dilemek isterim. Nazik sözlerin için çok teşekkür ederim. Seni hatırlıyorum, daha önceden de yazışmıştık. Sanıyorum ben LAÜ'den ayrıldıktan hem sonra sen oraya öğrenci olarak gelmiştin. Kısmet olmadı, biraz daha kalmış olabilseydim güzel çalışmalar yapardık, bölge çok uygundu.

QSL kartları kolleksiyonuna lütfen elinden geldiğince devam et, bana göre özellikle 1980 öncesi kartlar çok önemli. Bende 1950'lerde Türkiye'den çalışan yabancıların vb. birkaç kartı var, bir*iki tane de 60'lı - 70'li yıllardan bizim ağabeylerimize ait olan kart olması lazım ama ben kolleksiyon yapmaya artık zaman ve kaynak ayıramıyorum. Yazmış olduğun gibi bunları sistemli biçimde sergileyebilirsen çok güzel olur. Dijital olursa bütün amatörlerin bakma şansı da olur.

Çalışmalarında başarılar dilerim, saygı ve selamlar.

73,

Çağlar

[TA1UH]

Değerli Arkadaşlar,

Aziz Bey ile gerçekleştirmiş olduğumuz söyleşiye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.va2akg.com/2025/09/aziz-sasa-ta1e-ile-soylesi.html

Keyifli okumalar dilerim.

Çağlar Akgüngör

[TA1JA]

Çağlar Bey,

Yine keyifle okunacak bir yazı olmuş.

Devamının gelmesi dileğiyle, 73

[TA1UH]

Değerli Arkadaşlar,

Cihan Emre (TA3BE) ile gerçekleştirmiş olduğumuz söyleşiye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.va2akg.com/2026/01/cihan-emre-ta3be-ile-soylesi.html

Keyifli okumalar dilerim.

Çağlar Akgüngör

[TA7H]

Merhaba Ali Çağlar Bey,

Hatırlamanıza çok sevindim. Ben geldiğimde siz LAÜ’den ayrılmıştınız. Kıbrıs’ta birçok girişimimiz oldu ancak maalesef istediğimiz sonuçları alamadık. O dönem faaliyetlerimi 1B/TA7AOF çağrı işaretiyle sürdürüyordum. QSL Müzesi projesinin başlangıcı da aslında Kıbrıs’a dayanıyor. Ada’da 1B1AD Mustafa Müfit Bey’i ziyaret ettiğimde bana bir eyeball QSL kartı vermişti. Bunun oldukça nadir bir kart olduğunun farkındaydım ve koleksiyon merakım da o gün başladı. Şu anda arşivde 80 binden fazla QSL kartı bulunuyor ve oldukça büyük bir koleksiyona dönüştü. Web sitesini de güzel bir noktaya getirdim. Kartları taradıkça sisteme eklemeye devam ediyorum. Şimdilik Türkçe ancak tamamen İngilizce olacaktır.

Ana sayfa: https://www.qslmuseum.com.tr
Kategori bölümleri: https://www.qslmuseum.com.tr/qsl-arsivi/

Ana sayfada “öne çıkan kartlar” bölümü bulunuyor. Burada TA1AC Çetin Üstadımıza da yer verdim. Kendisi hakkında detaylı araştırma yaparken, sizin Megahertz dergisinin 2003 Ocak sayısında yazdığınız makaleye denk geldim. Gerçekten harika bir yazı olmuş; emeğinize sağlık. Yazıdaki görseller ve verdiğiniz detaylar mükemmeldi.

Özellikle şu bölüm dikkatimi çekti:
“Ülkemizde resmi olarak uygulanan politika bu cihazlar için ‘tam imha’dır. İsterseniz ‘ayrıntılı’ şekilde yok ediyorlar ki bir daha asla kullanılamasınlar. Bu, Soğuk Savaş yıllarından kalma bir alışkanlık. Oysa yurtdışında ordular, modası geçmiş ekipmanlarını amatör derneklerine veriyor.”
Neyse ki QSL kartları imha etmiyorlar :)

Megahertz dergisinde sizin ya da başka radyo amatörleriyle birlikte hazırladığınız farklı yazılar da var mıydı? Varsa onları da büyük bir keyifle okumak isteriz.

Benim gibi merak edenler için derginin linkini bırakıyorum: (Sayfa:34,35,36)
https://www.worldradiohistory.com/INTERNATIONAL/Megahertz/Megahertz-2003-01.pdf

Yazı Fransızca olduğu için, Gemini desteğiyle hazırlanmış Türkçe çeviri linkini de bırakıyorum;
https://gemini.google.com/share/f695cacd2d22

Tekrar emeğinize sağlık, selam ve saygılarımla.
73!

[TA8A]

ABD; devletin, ordunun eskilerini halka satıyor.

https://www.usa.gov/auctions-and-sales

73

Bilal Ekmekci, TA8A

[TA1UH]

Kıymetli Arkadaşlar,

2014 yılında kaybettiğimiz Selim Canbeken (TA2DS) ile yapmış olduğumuz söyleşiye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.va2akg.com/2026/07/amator-telsiz-tarih-Selim-Canbeken-TA2DS.html

Keyifli okumalar dilerim,

Çağlar Akgüngör

[TA8AT]

Çağlar bey uzun bir söyleşi gerçekten keyifle okudum zaman nasıl geçmiş anlamadım. Anladığım şey radyo amatörlüğünün nerelerden nereye geldiği oldu. Kendi payıma buradan alacağımı aldım ve yazdım bir kenera. Emeğinize, kaleminize sağlık.

[TA1DR]

böyle güzel insanlarla tanışdığım için kendimi çok şansılı buluyorum. SK arkadaşlarımı rahmetle anıyorum...Selim abiden çok şey ögrendik gece 1992 Erzincan debreminde beraber nöbete kaldık..Kamuran abi Nuri abi nurlar içinde yatsınlar bana HW-32 hibe etmişlerdi sayelerinde ilk HF cihazım olmuştu...hey gidi günler.
Çaglar beye cok teşekkürler güzel yazısı ile eskileri yaad ettik anılara daldık

[TA7H]

Merhaba Ali Çağlar Bey,

Her söyleşiniz gibi bunu da büyük bir ilgiyle okudum. Selim Bey ile maalesef tanışma fırsatım olmadı. 1970 yılında DXCC aldığını öğrenmek beni gerçekten şaşırttı. Yazıda beni en çok etkileyen bölümlerden biri ise şu ifadeydi: "Peki bu merak niye oluşmuyor Türkiye'de? Her şey paraya pula dayandığı için herhalde..." Maalesef bugün bile üzerinde düşünülmesi gereken çok önemli bir tespit. POTA aktiviteleri için parklarda çalışırken yanıma gelen kişilerin ilk sorduğu şey genellikle para oluyor. "Para kazancı yoksa neden yapayım?" diye ekliyorlar. Ne yazık ki hobi kavramından giderek uzaklaşan bir nesil yetişiyor.

Yazının sonunda yer alan, "Fotoğraf bir açık artırma ilanından, ne yazık ki bu artırmayı unuttum ve kartı alamadım." cümlesindeki hüznü ise derinden hissettim. Amatör telsiz tarihine ve QSL kartlarına ilgi duyan biri olarak bu duyguyu çok iyi anlıyorum. Hazırlamakta olduğum müze projemde şu an Selim Bey'e ait üç farklı tasarımda QSL kartı bulunuyor. (qslmuseum.com.tr/ta2ds-selim-canbeken) TA2SC çağrı işaretli kartı daha önce Hamgallery'de görmüştüm; ancak bu kartı satışta bulmak çok zor.

Ayrıca K4EPI Ron'un, TA amatör telsizciliğinin gelişiminde ne kadar aktif rol oynadığını görmek, amatör ruhun ve uluslararası dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olarak dikkatimi çekti. TA2BK Bahri Bey ve TA2J Fazıl Bey'in bir dönem QSL menajerliğini yapan DJ2PJ Hadi Bey bugün 90 yaşında ve hayatta. Kendisiyle birçok kez e-posta yoluyla yazıştım, harika bir insan. K4EPI Ron Bey'de bugün hayatta olsaydı, eminim şu anda ona bir e-posta hazırlıyor olurdum :) Bazı şeyler için yarın çok geç olabiliyor.

Bu değerli çalışmayı bizlerle paylaştığınız için tekrar teşekkür eder, amatör telsiz tarihine ışık tutan benzer araştırmalarınızın devamını dilerim.

73!

[TA1UH]

Merhabalar,

Onur Bey, Ahmet Bey, sevgili Furkan, nazik sözleriniz için çok teşekkür ederim.

@Onur Bey, galiba nitelikten niceliğe doğru gitmişiz ama yine de olumlu bakmak istiyorum. Çok güzel işler yapan arkadaşlarımız (siz de dahil olmak üzere) klüplerimiz var.

@Ahmet Bey, acaba o HW-32 sizde ya da başka bir arkadaşta duruyorsa 1-2 güzel fotoğrafını çekmek mümkün müdür? Yazının içine koyarız, hem de Kamuran Bey'i anmış oluruz. Herhalde Selim Ağabey'in bahsettiği 5 Heathkit cihazdan birisi o.

@Furkan, bir gün o kartı da yakalarsın, yakalarız. Yaptığın işler çok kıymetli, kendi adıma teşekkür ederim sana. Maddi çıkar konusuna gelince, herhalde Türkiye'de her amatör "bundan kaç para kazanıyorsun?" sorusuna maruz kalmıştır. Türkiye gelişti, değişti ama ne yazık ki toplumun hobilere bakışı çok fazla değişmedi. Özellikle, öğrenme, araştırma gerektiren, teknik bilgiye dayalı bir hobiyse vay haline! Birçok vatandaşımıza sadece öğrenmenin, kendini teknik bir alanda geliştirmenin zevki uğruna zaman ve para harcamak hala "marjinal" bir davranış gibi geliyor... Amatör telsizcilik iyice şanssız bir konu. Hani audio ile falan uğraşıp amfi vs yapsan yine kurtarıyorsun. Benim eğitimli, kültürlü diye bildiğim arkadaşlarım bile bana "casus musun" diye espri yaptılar kaç kere. Radyo haberleşmesiyle ilgili tutum 1930'larda kemikleşmiş ve öylece kalmış. Soguk savaş da üstüne cilayı çekmiş. Hala daha kendimizi anlatmak zorunda kalıyoruz...

73,

Çağlar

[TA1DR]

@Ahmet Bey, acaba o HW-32 sizde ya da başka bir arkadaşta duruyorsa 1-2 güzel fotoğrafını çekmek mümkün müdür? Yazının içine koyarız, hem de Kamuran Bey'i anmış oluruz. Herhalde Selim Ağabey'in bahsettiği 5 Heathkit cihazdan birisi o.

malesef durmuyor sadece ön paneli kaldı oda depoda biryerlerde hatta ben onu Rahmetli Mehmet DİVİLİ arkadaşımıza hediye edecektim ama malesef olmadı.(malum oda çok güzel değerlendirirdi )

evet sanırım Selim abinin bahsettiği heatkitler den biriydi Kamuran abi modifiye etmişti kapagı yoktu power ı yoktu hepsini yaptırdım güzel bir ses duydum dileme tamamdı ama tx yapamamıştım sonra geçliğinde verdiği hevesle ben onu qrp bir kit ile şase ve önpaneli kullanarak kullandım...

[TA1UH]

Değerli Arkadaşlar,

Çetin Şener ağabeyimiz ile 2011'de yapmış olduğumuz söyleşiye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.va2akg.com/2026/07/cetin-sener-TA1AC-soylesi-amator-telsiz-tarih.html

Keyifli okumalar dilerim,

Çağlar Akgüngör